بحران سلاح‌های روسی و کش دادن مذاکره با آمریکا | شورای آتلانتیک از پیام سقوط مادورو برای ایران پرده برداشت

رویداد۲۴ | «ما دوباره قدرت آمریکا را تثبیت می‌کنیم.» این، عبارت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده در نیمه شب شنبه و تنها ساعاتی پس از عملیات بازداشت نیکولاس مادورو است. ترامپ گفت: «ما ونزوئلا را اداره خواهیم کرد تا زمانی که بتوانیم یک گذار امن، درست و سنجیده را انجام دهیم.»

تحولات ونزوئلا به نوعی به ایران گره خورده است؛ هم به دلیل تهدیدهای اخیر ترامپ و هم به دلیل نزدیکی ایران به ونزوئلا. برخی تحلیلگران مدعی اند سقوط مادورو مقدمه یک عملیات خاورمیانه‌ای توسط آمریکاست.اما قرابت این دو چقدر جدی است؟

کارشناسان شورای آتلانتیک در پاسخ به پرسشی درباره آینده ونزوئلا بعد از حمله آمریکا، چندین مرتبه نام ایران را آورده‌اند. رویداد۲۴ در این گزارش تحلیل این کارشناسان درباره تاثیر بازداشت مادورو بر ایران را بازگو کرده است.

کرونیگ مدیر مطالعات شورای آتلانتیک: سقوط مادورو دومین پیروزی ترامپ بعد از حمله به برنامه هسته ای ایران بود

«متیو کرونیگ» معاون و مدیر ارشد مرکز اسکوکرافت در شورای آتلانتیک و مدیر مطالعات این شورا پنج برنده عملیات ایالات متحده در ونزوئلا را امنیت آمریکا، منطقه و جهان، مردم ونزوئلا، قدرت نظامی آمریکا، نیرو‌های عملیات ویژه و سیاست خارجی ترامپ خوانده و گفته با این عملیات، جهان از شر یک دیکتاتور ضدآمریکایی که در قاچاق مواد مخدر دست دارد رها شده است.

او ایران را در کنار چین و روسیه در زمره «محور متجاوزان» معرفی کرده و مدعی شده با مادورو موج‌های مهاجرت غیرقانونی ایجاد می‌کرد و برای «محور متجاوزان» در نیمکره غربی جای پا فراهم می‌کرد.

کرونیگ مدعی شده سیاست خارجی ترامپ بعد از تضعیف برنامه هسته‌ای ایران و افزایش هزینه دفاعی ناتو، به سومین موفقیت خود در سال نخست دوره دومش دست پیدا کرده است.

فونتن‌روز پژوهشگر شورای آتلانتیک: تجهیزات نظامی روسی ونزوئلا، شبیه به ایران بود و آمریکا بدون دردسر آن را خنثی کرد

بیشتر بخوانید:

سقوط مادورو در ونزوئلا چه پیام و پیامدی برای تهران دارد؟

سقوط مادورو و بازگشت به عصر شکار حاکمان | چرا مورد ونزوئلا را باید جدی گرفت؟

«کیرستن فونتن‌روز» پژوهشگر ارشد مهمان در ابتکار امنیت خاورمیانه اسکوکروفت در شورای آتلانتیک که پیش‌تر مدیر ارشد حوزه خلیج فارس در شورای امنیت ملی آمریکا بوده یادداشتی با عنوان «نظاره ونزوئلا از تهران» نوشته است.

او مدعی شده از منظر فنی و نظامی، عملیات آمریکا در ونزوئلا این پیام را به ایران می‌رساند که واشینگتن اعتمادبه‌نفس بیشتری برای اقدام علیه معماری‌های پدافند هوایی لایه‌گذاری‌شده و منشأگرفته از روسیه پیدا کرده  است— آن هم بدون اینکه لازم باشد با یک کارزار طولانی و آشکارِ «سرکوب پدافند هوایی دشمن» (SEAD) آنها را از کار بیندازد.

به گفته فونتن‌روز، تجهیزات ونزوئلا — متکی بر سامانه‌های S-۳۰۰VM، بوک-M۲ و پدافند‌های نقطه‌ای مانند پانتسیر-S۱، با پشتیبانی رادار‌های روسی و چینی — بسیار شبیه به معماری‌ای است که ایران پیرامون سایت‌های حساس خود به‌کار گرفته است. با این حال، به نظر می‌رسد عملیات آمریکا بدون آنکه پدافند هوایی به‌طور آشکار وارد درگیری شود، به اهداف خود رسیده است.

او به گزارش‌های موجود اشاره کرده که نشان می‌دهد آمریکا با تکیه بر «حملات دورایستا»، «جمع‌آوری و پایش مداوم اطلاعاتی (ISR)»، «حمله الکترونیکی» و «زمان‌بندی‌های فشرده» از شناسایی و درگیری گریخته است.

فونتن‌روز نوشته: این موضوع، الگوی وسیع‌تری را تقویت می‌کند که برای ایران آشناست. پدافند‌های روسی در میدان‌های دیگر نیز برای اثرگذاری قاطع با مشکل روبه‌رو بوده‌اند — از جمله در سوریه، جایی که حملات اسرائیل بار‌ها از لایه‌های پدافندی عبور کرده‌اند، و در اوکراین، جایی که سامانه‌های پانتسیر، بوک و انواع S-۳۰۰ در چرخه‌های مدرن «شناسایی–حمله» فرسایش یافته‌اند.

پیام سقوط مادورو برای ایران: تکیه به پدافندهای روسی و کش دادن مذاکره با آمریکا بی فایده است

به گفته این کارشناس، بُعد دیپلماتیک نیز به همان اندازه مهم است. در ونزوئلا — مانند ایران — اقدام نظامی آمریکا همزمان با پیشنهاد‌های دیپلماتیکِ آماده و در دسترس انجام شد: از تخفیف تحریمی گرفته تا گام‌های عادی‌سازی و اجزای توافق‌های پیشنهادی که پیش و حین استفاده از زور روی میز باقی ماندند.

او به این نتیجه رسیده که پیام ترکیبی برای تهران این است که نه تکیه بر پدافند‌های روسی و نه کش‌دادن مذاکرات با آمریکا لزوماً سرعت یا ساختار اقدام واشینگتن را تغییر نمی‌دهد.

حملات اخیر آمریکا در نیجریه هم همین پیام را تقویت می‌کند. آنجا ایالات متحده بدون هشدار طولانی یا روندِ پله‌پله‌ی تشدید، با استفاده از حملات هوایی دورایستا و با حمایت دولت نیجریه وارد عمل شد. این عملیات‌ها نشان می‌دهند که تحمل آمریکا برای چرخه‌های طولانیِ تشدید، کمتر شده و ترجیحش استفاده از نیروی کوتاه‌مدت و نتیجه‌محور است.

برای ایران، اهمیت موضوع نه در اهداف و نه در جبهه‌ها، بلکه در «تمایلِ آشکار» آمریکا به اقدام قاطع پس از عبور از خطوط قرمز است.

واریک معاون سابق وزارت امنیت داخلی آمریکا: سقوط مادورو شوکی در خاورمیانه ایجاد خواهد کرد و پیام ترامپ به ایران را معنادار می‌کند

توماس اس. واریک، عضو ارشد غیرمقیم در طرح امنیت خاورمیانه اسکوکرافت و معاون سابق دستیار وزیر در امور سیاست‌های ضدتروریسم در وزارت امنیت داخلی ایالات متحده می گوید: برکناری مادورو شوکی در خاورمیانه ایجاد خواهد کرد.

او گفته: موفقیت عملیات جسورانه ترامپ سقوط مادورو باعث ایجاد شوک جهانی، از جمله در خاورمیانه، خواهد شد. عملیات موفقیت‌آمیز روز شنبه، پیام روز جمعه ترامپ به رهبران ایران را با تفسیر متفاوتی روبه رو کرده است.

واریک می گوید: با این حال باید توجه کنید که عملیات ونزوئلا ماه‌ها طول کشید تا برنامه‌ریزی شود و هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که ایالات متحده توانایی یا قصد انجام کاری مشابه در ایران را داشته باشد.

او سال ۱۹۵۶ را مثال زده است؛ سالی که ایالات متحده به شعارهای معترضان مجارستانی علیه حکومت شوروی بی توجهی کرد. واریک گفته دولت ترامپ باید از خطر لفاظی‌های مبهمی که نمی‌تواند با عمل آنها را دنبال کند، آگاه باشد.

او از همین جهت عملیات ترامپ در ونزوئلا را برای ایرات هشدار آمیز خوانده و گفته در دولت ترامپ افرادی هستند که از تاریخ درس بگیرند و بنابراین باید بدانیم که اظهارات ترامپ خطاب به ایران و خاورمیانه در هفته‌های آینده باید با توانایی و نیتی قاطع دنبال شود.